ពីទិន្នន័យទៅជាសកម្មភាព៖ ការពង្រឹងព័ត៌មានបរិស្ថានសម្រាប់សហគមន៍
កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ(អូឌីស៊ី) បានរៀបចំសិក្ខាសាលារយៈពេលមួយព្រឹក ក្រោមប្រធានបទ ការពង្រឹងផលជះជាវិជ្ជមាននៃទិន្នន័យបរិស្ថាន ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ។ សិក្ខាសាលានេះមានអ្នកចូលរួមចំនួន ២៣នាក់ ក្នុងនោះមានស្រីចំនួន ១២នាក់ ដែលជាតំណាងសមាជិកអង្គការសង្គមស៊ីវិល មកពីរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកំពត ខេត្តរតនគិរី ខេត្តកោះកុង និងខេត្តស្ទឹងត្រែង។
សិក្ខាសាលានេះគឺជាលទ្ធផលសំខាន់នៃកិច្ចសហការកម្មសិក្សារវាងអូឌីស៊ី និងសាកលវិទ្យាល័យជាតិអូស្ត្រាលី (ANU)។ អ្នកហាត់ការ ANU ចំនួនបួនរូប គឺ កញ្ញា Katie Macdonald, កញ្ញា Indah Jenkins, លោក Cody Williams និងលោក David Back បានធ្វើការស្រាវជ្រាវ លើប្រធានបទដែលមានចំណងជើងថា ទិន្នន័យសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ៖ ការវាយតម្លៃការប្រើប្រាស់ និងផលជះជាវិជ្ជមាន នៃទិន្នន័យបរិស្ថាន ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិរបស់អូឌីស៊ី ។ គម្រោងស្រាវជ្រាវ ANU និង អូឌីស៊ី ពិនិត្យមើលរបៀបដែលអ្នកពាក់ព័ន្ធប្រើប្រាស់ទិន្នន័យរបស់អូឌីស៊ី ជាពិសេសទិន្នន័យបរិស្ថាន ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ ដើម្បីជួយដល់ការសម្រេចចិត្ត ការតស៊ូមតិ ការរាយការណ៍ និងដំណើរការតាមដាន និងការស្រាវជ្រាវ។ តាមរយៈការកំណត់ចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្វះខាត នៅក្នុងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវមានគោលបំណង ជូនដំណឹងដល់គោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អូឌីស៊ី និងគាំទ្រដល់ការបង្កើតគោលនយោបាយផ្អែកលើភស្តុតាង ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងគណនេយ្យភាពនៅកម្ពុជា។
សិក្ខាសាលានេះបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការថ្លែងសុន្ទរកថាបើករបស់លោក ធី ទ្រី នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការអូឌីស៊ី ដែលបានស្វាគមន៍អ្នកចូលរួម និងបានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើឱ្យលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យ ភាពពាក់ព័ន្ធ និងផលជះជាវិជ្ជមាន កាន់ប្រសើរឡើង។ លោកបានបញ្ជាក់សារជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អូឌីស៊ី នៅក្នុងការគាំទ្រដល់ការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើភស្តុតាង និងធានាថាទិន្នន័យពិតជាបម្រើទៅដល់សហគមន៍ និងតួអង្គសង្គមស៊ីវិល។
សិក្ខាសាលារបស់យើងត្រូវបានបន្តដោយការធ្វើបទបង្ហាញពីលោក ឡុច កល្យាណ អ្នកស្រាវជ្រាវទិន្នន័យ និង ឯកទេស GIS នៅ អូឌីស៊ី ដែលបានណែនាំពីតម្លៃស្នូលរបស់អូឌីស៊ី វេបសាយអូឌីស៊ី និងសំណុំទិន្នន័យសំខាន់ៗទាក់ទងនឹងដីធ្លី បរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ។ បទបង្ហាញនេះបានបង្ហាញពីរបៀបដែលទិន្នន័យរបស់អូឌីស៊ី គាំទ្រដល់ការស្រាវជ្រាវ ការត្រួតពិនិត្យគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ការរៀបចំគម្រោង និងការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ។
អ្នកចូលរួមបានចែករំលែកមតិកែលម្អលើការធ្វើឱ្យលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យកាន់ប្រសើរឡើង ជាពិសេសតម្រូវការមាតិកាជាភាសាខ្មែរកាន់តែច្រើន និងការបកប្រែពាក្យបច្ចេកទេសឱ្យកាន់តែច្បាស់។ ពួកគេក៏បានស្នើឱ្យពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈមាតិកាផ្សព្វផ្សាយខ្លីៗនៅលើបណ្តាញសង្គម វីដេអូពន្យល់ និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពគេហទំព័រជាប្រចាំ។ ការព្រួយបារម្ភត្រូវបានលើកឡើងអំពីសំណុំទិន្នន័យហួសសម័យ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យដូចជា ទំនប់វារីអគ្គិសនី ឧស្សាហកម្មនិស្សារណកម្ម និងគម្របព្រៃឈើ ខណៈដែលអ្នកចូលរួមក៏បានស្នើសុំធនធានបន្ថែមដូចជាឯកសាររូបថតនៃតំបន់ការពារ និងមគ្គុទ្ទេសក៍វីដេអូ ដើម្បីជួយសហគមន៍រុករក និងប្រើប្រាស់សំណុំទិន្នន័យ និងវេបសាយអូឌីស៊ីឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
អ្នកហាត់ការ ANU បានបង្ហាញពីសកម្មភាពស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយពន្យល់ពីការចូលរួមរបស់ពួកគេជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធមកពី រដ្ឋាភិបាល សង្គមស៊ីវិល សហគមន៍ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ តាមរយៈការពិភាក្សាជាក្រុម អ្នកចូលរួមបានចែករំលែកពីរបៀបដែលពួកគេបច្ចុប្បន្នប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដីធ្លី និងបរិស្ថាន សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ការតស៊ូមតិ ការរចនាគម្រោង ការត្រួតពិនិត្យ និងការយល់ដឹងរបស់សហគមន៍។ ពួកគេបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទិន្នន័យដែលអាចទុកចិត្តបាន អាចពង្រឹងដល់ការចូលរួមជាមួយអាជ្ញាធរ គាំទ្រការតស៊ូមតិផ្អែកលើភស្តុតាង និងជួយសហគមន៍ការពារធនធានធម្មជាតិ និងជីវភាពរស់នៅ។
អ្នកចូលរួមបានកត់សម្គាល់ថាទិន្នន័យមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់នៅពេលដែលវា មានរចនាសម្ព័ន្ធល្អ មានជាភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស បង្ហាញតាមរយ:ទស្សនីយភាព ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជាប្រចាំ និងគាំទ្រដោយការណែនាំច្បាស់លាស់ទៅកាន់អ្នកប្រើប្រាស់ច្បាស់លាស់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមនៅតែមាន រួមទាំងទិន្នន័យហួសសម័យ ឧបសគ្គភាសា ការផ្ទុកព័ត៌មានលើសចំណុះ អក្ខរកម្មឌីជីថលនៅកម្រិតសហគមន៍នៅមានកម្រិត និងការលំបាកក្នុងការចូលប្រើទិន្នន័យតាមរយៈឧបករណ៍ចល័ត។
អ្នកចូលរួមក៏បានពិភាក្សាអំពីបញ្ហាប្រឈមនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងទិន្នន័យ និងព័ត៌មានទៅកាន់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងសហគមន៍។ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងមានប្រសិទ្ធភាពជាងនៅពេលដែលទិន្នន័យអាច ជឿទុកចិត្តបាន ការធ្វើទស្សនីយភាព និងគាំទ្រដោយបណ្តាញដែលអាចទុកចិត្តបាន និងនៅពេលដែលសហគមន៍ទទួលបានជំនួយក្នុងការរៀបចំ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងកាន់តែពិបាកនៅពេលដែលអក្ខរកម្មឌីជីថល និងការចូលប្រើអ៊ីនធឺណិតមានកម្រិតនៅតាមតំបន់ជនបទ នៅពេលដែលព័ត៌មានមានភាពរសើប ឬនៅពេលដែលមានចន្លោះខ្វះខាត ក្នុងការជឿទុកចិត្តគ្នា តម្លាភាព ឬការចូលរួមរវាងសហគមន៍ និងអាជ្ញាធរ។ ធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកទេសមានកម្រិតក៏ត្រូវបានកំណត់ថាជាឧបសគ្គចំពោះការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការចូលរួមប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។
ជារួម អ្នកចូលរួមបានសម្តែងការកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអូឌីស៊ី ដែលជាថ្នាលទិន្នន័យបើកទូលាយ និងជាធនធានចំណេះដឹងដែលអាចទុកចិត្តបាន ដោយអ្នកចូលរួមម្នាក់បានពណ៌នាអូឌីស៊ី ថា ដូចជាគ្រូបង្រៀន ក្នុងការជួយពួកគេឱ្យយល់ពីបញ្ហាបរិស្ថាន។ ពួកគេបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យពង្រឹងការណែនាំអ្នកប្រើប្រាស់ ពង្រីកការបណ្តុះបណ្តាល និងការកសាងសមត្ថភាពសម្រាប់សហគមន៍ និងយុវជន ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសំណុំទិន្នន័យ រៀបចំសំណុំទិន្នន័យឱ្យកាន់តែច្បាស់ ពង្រីកការគ្របដណ្តប់លើវិស័យបន្ថែម និងពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយនៅកម្រិតសហគមន៍។
សិក្ខាសាលានេះបានបញ្ចប់ដោយវគ្គអន្តរកម្មដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលរួមចែករំលែកអាទិភាពសម្រាប់ការងារនាពេលអនាគតរបស់អូឌីស៊ី។ ការយល់ដឹងដែលប្រមូលបានពីសិក្ខាសាលានេះនឹងជួយ ជូនជាដំណឹងដល់ការកែលម្អនាពេលអនាគតចំពោះវេទិកាទិន្នន័យរបស់អូឌីស៊ី យុទ្ធសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសមត្ថភាព ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តផ្អែកលើភស្តុតាងកាន់តែរឹងមាំ និងលទ្ធផលអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។
